اگر تازه عمل اسلیو انجام دادهاید و این روزها حتی وسط چلهی تابستان هم پتو دورتان میپیچید، جوراب پشمی میپوشید و مدام از بقیه میپرسید «شما سردتون نیست؟»، اصلاً نگران نباشید؛ شما تنها نیستید! احساس سرما بعد از عمل اسلیو معده، یکی از رایجترین تجربههاییست که بیشتر بیماران را نگران میکند. در این مقاله از سایت دکتر محمود حیدری، قرار است خیلی ساده به شما بگوییم که چرا بدنتان بعد از عمل یخ میکند، این وضعیت تا چه زمانی ادامه دارد و چطور با چند ترفند ساده و تغذیه مناسب، دوباره میتوانید خودتان را گرم کنید.
فهرست این مقاله
چرا بعد از عمل اسلیو بدن سرد میشود؟
احساس سرما بعد از عمل اسلیو معده، یکی از اتفاقاتیست که برای بدن میافتد. پشت این قضیه، چند دلیل علمی و فیزیولوژیک خیلی ساده وجود دارد که نشان میدهد بدنتان چقدر سریع در حال تغییر است. دلایلی مثل:
1. آبشدن چربی بدن
بافت چربی در بدن ما دقیقاً مثل یک عایق حرارتی یا یک کاپشن گرم عمل میکند که اجازه نمیدهد گرمای داخلی بدن هدر برود. وقتی بعد از اسلیو، وزن شما با سرعت بالا کم میشود، این لایه چربی زیرپوستی نازک شده و بدنتان در برابر دمای محیط بهشدت حساس و بیدفاع میشود.
2. کاهش متابولیسم
وقتی وزن شما خیلی کم میشود، بدنتان برای کارهای حیاتیاش (مثل نفسکشیدن و ضربان قلب) به انرژی کمتری نیاز دارد. در نتیجه، نرخ سوختوساز پایه بدن پایین میآید؛ سوختوساز کمتر هم یعنی بدن شما، گرمای کمتری تولید میکند.
3. کمشدن کالری ورودی
جالب است بدانید که فرآیند هضم و تجزیه غذا در بدن، خودش گرما تولید میکند. بعد از عمل، چون حجم غذای شما فوقالعاده کم میشود و کالری ناچیزی دریافت میکنید، این گرمای حاصل از هضم غذا به شدت افت میکند و شما احساس سردی میکنید.
4. سبکشدن بدن و مصرف انرژی کمتر
جابهجاکردن یک بدن ۱۰۰ کیلویی انرژی و گرمای خیلی بیشتری لازم دارد تا یک بدن ۸۰ کیلویی! حالا که سبکتر شدهاید، عضلات شما برای فعالیتهای روزانه انرژی کمتری مصرف میکنند و در نتیجه گرمای جانبی کمتری هم تولید میشود.
5. گیجشدن ترموستات مغز (هیپوتالاموس)
بخش کوچکی در مغز ما به نام هیپوتالاموس وجود دارد که مثل ترموستات کولر و بخاری، دمای بدن را تنظیم میکند. وقتی بدن شما با این سرعت وزن و چربی از دست میدهد، این ترموستات مدتی گیج میشود و چند ماه (و گاهی تا ۲ سال) زمان نیاز دارد تا خودش را با وزن جدید تنظیم کند.
6. کمبودهای تغذیهای (بهویژه آهن و B12)
افت ویتامینها هم میتواند این سرما را شدیدتر کند. برای مثال، کمبود آهن (کمخونی) باعث میشود اکسیژنرسانی به بافتها ضعیف شده و سرمای شدیدی در دست و پا حس کنید. کمبود ویتامین B12 و فولات هم که مسئول تولید انرژی هستند، این وضعیت را تشدید میکند.
7. تغییرات در هورمونهای تیروئید
جراحی و کاهش وزن ناگهانی، یک شوک به سیستم هورمونی بدن وارد میکند و ممکن است موقتاً هورمونهای تیروئید شما (که مسئول تنظیم دمای بدن هستند) را دچار نوسان کند.
احساس سرما بعد از عمل اسلیو معده تا چه زمانی ادامه دارد؟
تا زمانی که وزنتان در حال کمشدن است، ممکن است این احساس سرما هم همراه شما باشد. همانطور که گفتیم مدتی زمان لازم است تا هیپوتالاموس خودش را با شرایط جدید وفق دهد. این سرما معمولا در افراد مختلف به شکل زیر است.
|
دوره کوتاهمدت (۳ تا ۶ ماه اول) |
· برای خیلی از بیماران، سختترین دوره همین چند ماه اول است. · بعد از ماه ششم، بدن کمکم خودش را با شرایط جدید وفق میدهد و شدت سرما کمتر میشود. |
|
دوره میانمدت (۱۸ تا ۲۴ ماه) |
· این دقیقاً همان دورهایست که کاهش وزن شما ادامه دارد تا به یک ثبات برسد. · در اکثر موارد، وقتی وزن شما ثابت شد و بدنتان به این حجم از چربی و کالری جدید عادت کرد، این احساس سرما هم به پایان میرسد. |
|
دوره طولانیمدت (چند سال) |
· در موارد محدودتر، ممکن است بیمار حتی تا چند سال بعد از عمل هم کمی بیشتر از بقیه احساس سرما کند. · چون بدن به لایه چربی بسیار نازک جدیدش عادت کرده و کلاً حساستر شده است. |
تفاوت احساس سرمای طبیعی با علائم هشداردهنده
یکی از دغدغههای اصلی بیماران این است که «از کجا بفهمم این لرزیدنها طبیعیست یا نشانهای از یک بیماری؟» تشخیص این مرز خیلی راحت است. بیایید نشانههای سرمای بیخطر را از زنگ خطرهای پزشکی تفکیک کنیم.
1. سرمای طبیعی بعد از عمل (بدون خطر)
نشانههای زیر کاملا طبیعی هستند و خطری سلامت شما را تهدید نمیکند.
- بیشتر به صورت لرزهای ناگهانی یا مورمورشدن پوست در فضاهای خنک (مثل خودرو، اتاق کار یا سینما) خودش را نشان میدهد.
- با پوشیدن یک لباس گرمتر، جوراب پشمی، نوشیدن یک لیوان چای یا کمی پیادهروی کاملاً برطرف میشود.
- با گذشت زمان و بهخصوص بعد از ثابتشدن وزنتان (بین ۱۸ تا ۲۴ ماه) خودبهخود ناپدید میشود.
2. زنگ خطرهایی که نیاز به بررسی پزشک دارند
اگر احساس سرمای شما با هرکدام از نشانههای زیر همراه بود، دیگر ربطی به کاهش وزن ساده ندارد و ممکن است ناشی از کمبود ویتامین یا اختلال هورمونی باشد:
- سرمای همراه با بیحالی مفرط و درد عضلانی: این ترکیب معمولاً نشانه کمخونی یا کمبود شدید آهن است.
- سرمای استخوانسوز و گرمنشدنی: اگر با وجود چند لایه لباس ضخیم و پتوی گلبافت باز هم از درون میلرزید، ممکن است به کمکاری تیروئید دچار شده باشید.
- سرمای همراه با ریزش مو یا خستگی مفرط: میتواند نشانه کمبود شدید ویتامین B12 و فولات باشد (اگر بعد از تزریق آمپول B12 حس کردید بدنتان گرم شده، یعنی حدستان درست بوده است)
- طولانیشدن بیشازحد احساس سرما: اگر وزنتان کاملاً ثابت شده و بیش از ۲ سال از عمل گذشته، اما همچنان سرمای شدید کیفیت زندگیتان را مختل کرده، باید با تیم جراحی مشورت کنید.
- نکته: گاهی احساس سرمای شما همراه با عطسه، سرفه و گلودرد است؛ این یعنی شما صرفاً یک سرماخوردگی یا آنفولانزای ویروسی گرفتهاید و ربطی به عوارض اسلیو ندارد. در این شرایط به هیچعنوان نباید خودسرانه از مسکنهای ضدالتهاب مثل ژلوفن، ایبوپروفن، نوافن یا آسپرین استفاده کنید. مصرف این داروها بعد از اسلیو، ریسک ایجاد زخمهای شدید و حتی سوراخشدن معده جدید را بهشدت بالا میبرد. برای سرماخوردگی فقط با مشورت پزشکتان دارو مصرف کنید.
برای کاهش احساس سرما بعد از عمل اسلیو معده چه بخوریم؟
برای پاسخ به این سوال، باید حواسمان به یک نکته خیلی مهم باشد: شما نمیتوانید مثل افراد عادی برای گرمشدن سراغ هر غذا یا نوشیدنی پرکالری بروید. معده جدید شما قوانین خودش را دارد.
بهترین استراتژی این است که غذاهایی را انتخاب کنید که هم بدنتان را از درون گرم کنند، هم با رژیمغذایی بعد از عمل اسلیو سازگار باشند و هم مواد مغذی لازم برای تقویت متابولیسم را تامین کنند. غذاهایی مثل:
1. سوپها و آبگوشتهای گرم و رقیق
در هفتههای ابتدایی، آب مرغ یا گوشت صافشده و گرم، مثل یک معجزه عمل میکند. این نوشیدنیها بدون اینکه به معده فشار بیاورند، دمای مرکزی بدن را بالا میبرند و مایعات از دست رفته را جبران میکنند.
2. دمنوشهای مجاز و ملایم
نوشیدن آب گرم، چای کمرنگ، یا دمنوشهای ملایم مثل بابونه و نعناع (بدون شکر یا با مقدار بسیار کمی عسل، آن هم با اجازه پزشک برای جلوگیری از سندروم دامپینگ) میتواند شما را گرمتر کند.
3. تمرکز ویژه روی پودرهای پروتئینی و شیکها
پروتئین بالاترین «اثر گرمایی» را در بین تمام مواد مغذی دارد؛ یعنی بدن برای هضم آن باید کلی انرژی بسوزاند و همین فرآیند، بدن شما را از درون گرم میکند. مصرف به اندازه شیکهای پروتئینی مجاز، تاثیر زیادی در کاهش لرز بدنتان دارد.
4. غذاهای غنی از آهن و B12
به محض اینکه وارد مرحله پورهخواری و غذای سفره شدید، مصرف گوشتهای نرم و چرخکرده (مرغ، ماهی، گوشت قرمز کمچرب) و تخممرغ را بالا ببرید. این غذاها با جبران کمخونی و تقویت تیروئید، سرما را از شما دور میکنند.
- نکته: برای گرمشدن بههیچعنوان سراغ نوشیدنیهای کافئیندار غلیظ (مثل قهوه سنگین) نروید؛ چون کافئین ادرارآور است، آب بدنتان را کم میکند و با انقباض رگها، اتفاقاً احساس سرما در دست و پا را شدیدتر میکند. همچنین از مصرف ادویههای تند و زنجبیل در ماههای اول خودداری کنید چون معده در حال بهبود را شدیداً تحریک میکنند.
جمعبندی
در نهایت، احساس سرما بعد از عمل اسلیو معده یک عارضه جانبی کاملاً گذراست که معمولاً با ثابتشدن وزنتان در بازه ۱۸ تا ۲۴ ماهه به پایان میرسد. کلید واکسینهشدن در برابر این سرما، مصرف پروتئین کافی، کنترل قندخون و جبران کمبودهای تغذیهای مثل آهن و ویتامین B12 زیر نظر پزشک است. اگر سوال یا تجربهای در زمینه لرزهای بعد از عمل دارید، در بخش کامنتها با ما در میان بگذارید تا کارشناسان ما در اسرع وقت پاسخگوی شما باشند.
بدون نظر