جراحی لاپاراسکوپی چیست و چگونه انجام می شود؟

جراحی لاپاراسکوپی

جراحی لاپاراسکوپی چیست و همه چیز درباره آن

عمل جراحی لاپاراسکوپی یا (سوراخ کلید) عملی با کم ترین تهاجم، یک روش نوین برای جراحی می باشد. در این جراحی به جای اینکه یک برش بزرگ روی شکم یا لگن داده شود، چند برش کوچک ایجاد می شود.

در جراحی لاپاراسکوپی (Laparoscopic) با ایجاد چند برش کوچک در شکم یا بخش هایی از لگن، ابزار کوچکی وارد بدن می شوند و جراحی صورت می گیرد. یکی از این ابزارها لاپاروسکوپ است. سر این وسیله یک دوربین کوچک به همراه یک چراغ کوچک وجود دارد که از طریق یکی از این برش های کوچک ایجاد شده وارد شکم یا لگن می شود. لاپاروسکوپ تصاویر داخل شکم یا لگن را به صفحه مانیتوری که مقابل دکتر است انتقال می دهد. پزشک معالج از طریق تصاویر روی مانیتور، داخل بدن را بررسی می کند و عمل جراحی را انجام می دهد.

تفاوت لاپاراسکوپی با جراحی های سنتی

توجه داشته باشید که اگر این دوربین کوچک نباشد پزشک باید شکاف بزرگ تری را ایجاد کند تا بتواند خودش اندام های داخل شکم یا لگن را مورد بررسی قرار دهد. اما در لاپاراسکوپی با وجود دوربین، برش های کوچک تری ایجاد می شود و از همین جهت دوره نقاهت آن هم نسبت به روش های سنتی کمتر است.

اوایل از جراحی لاپاراسکوپی فقط برای عمل های کیسه صفرا و جراحی های زنان استفاده می شد اما امروزه به دلیل مزایای بیشتری که نسبت به جراحی سنتی دارد، در عمل های کبد، روده و سایر اندام ها نیز از این روش استفاده می شود.

چه زمانی جراحی لاپاراسکوپی انجام می شود؟

مشکلات و دردهای شکمی را در بسیاری از موارد می توان با سی تی اسکن، ام آر آی و سونوگرافی تشخیص داد. اما زمانی که این روش ها پاسخگو نباشند و اطلاعات لازم را به پزشک ندهند، از جراحی لاپاراسکوپی برای تشخیص و درمان درد شکم و لگن استفاده می شود. یکی دیگر از کاربرد های لاپاراسکوپی، بافت برداری هم هست که می توان با برداشتن نمونه از بافت مورد نظر، مشکل را تشخیص داد.

از لاپاراسکوپی برای بررسی کردن اندام های زیر هم استفاده می شود:

کبد، معده، لوزالمعده، کیسه صفرا، آپاندیس، طحال، روده کوچک، روده بزرگ، لگن و اندام های تناسلی و تولید مثل.

زمانی که پزشک اندام ها را با روش لاپاراسکوپی مورد بررسی قرار می دهد، می تواند به وجود مشکلاتی از جمله وجود تومور یا یک توده در داخل بدن، بیماری های کبدی، وجود و نشت مایعات در حفره شکم، میزان پیشرفت سرطان، تاثیر یا عدم تاثیر برخی درمان ها پی ببرد.

در این مواقع پزشک معالج بعد از بررسی های لازم، می تواند درمان را شروع کند.

ویژگی ها و مزایای عمل لاپاراسکوپی و مقایسه آن با جراحی معمولی

درجراحی معمولی یک برش بزرگ و طولانی در سطح شکم شما ایجاد می شود که طول آن حدودا ۱۵ تا ۳۰ سانتی متر است. این برش بزرگ به این منظور ایجاد می شود که پزشک بتواند به خوبی اندام های داخل شکم را ببیند و معالجه را انجام دهد. اما در روش لاپاراسکوپی همانطور که گفتیم به جای یک برش بزرگ چند برش کوچک ایجاد می شود که طول آن بسیار کم و در حدود ۱.۵ الی ۲ سانتی متر است. جراح می تواند به راحتی با همین برش های ایجاد شده ابزارهای مورد نیاز جراحی و دوربین لاپاروسکوپ را وارد بدن کند، و بیمار را معالجه کند.

بنابراین به طور کلی در لاپاراسکوپی، زخم های کوچک تری در بدن فرد ایجاد می شود.

 بیمار خیلی سریع تر از بیمارستان مرخص می شود و نهایتا ۲ یا ۳ شب در بیمارستان می ماند. اما در جراحی معمولی بیمار حدودا به مدت ۱ هفته باید در بیمارستان تحت مراقبت باشد.

در روش لاپاراسکوپی به دلیل ایجاد برش های کوچک، بیمار درد کمتری را در دوران نقاهت احساس می کند و دوره درمان راحت تری را سپری می کند.

بعد از جراحی لاپاراسکوپی بیمار می تواند در مدت زمان کوتاه تری فعالیت های اولیه خود را شروع کند و به زندگی عادی خود برگردد.

بهبود یافتن چند برش کوچک در بدن خیلی راحت تر و سریع تر از یک جای زخم بزرگ میباشد که در جراحی به روش لاپاراسکوپی، شاهد بهبود یافتن سریع جای زخم و برش در بدن هستیم.

از طرفی هزینه های بیمارستان و درمان کمتری را با جراحی لاپاراسکوپی خواهید داشت. چرا که در این روش شما کمتر در بیمارستان می مانید و دوره نقاهت کوتاه تری دارید.

آیا جراحی لاپاراسکوپی به شکل های دیگری هم انجام می شود؟

تا اینجا خواندیم که در جراحی لاپاراسکوپی برش هایی در بدن فرد بیمار ایجاد می شود و لاپاروسکوپ و ابزار ها از این برش های کوچک وارد بدن می شوند. اما امروزه با رایج شدن این عمل، انواع دیگری از روش لاپاروسکوپ هم روی کار آمده اند که در این روش ها ابزار جراحی را از سوراخ کوچکی در پوست بدن وارد می کنند که این جراحی خیلی دشوار تر است. در ادامه با آن ها آشنا خواهیم شد.

  • جراحی لاپاراسکوپی با ربات:

همیشه تکنولوژی به کمک علم پزشکی می آید و درمان ها را راحت و بی خطر می کند. در لاپاراسکوپی جراح به کمک ربات، پوست شکم یا لگن را سوراخ می کند و دوربین لاپاروسکوپ را وارد بدن می کند. تنها با این تفاوت که به جای این که جراح ابزار را خودش در دست بگیرد، آن ها را به دست بازوهای ربات می سپارد و حرکات ربات را از طریق کامپیوتر کنترل می کند.

عمل لاپاراسکوپی به وسیله ربات بسیار دقیق تر خواهد بود و احتمال خون ریزی و بروز هر گونه مشکل احتمالی را به شدت کاهش می دهد. در این عمل که بیشتر برای جراحی های اورولوژی و زنان موثر است، پزشک ربات را به وسیله یک کنترل هدایت می کند. در واقع دوربین وارد شده به بدن تصاویر داخل بدن را بزرگ و به صورت سه بعدی در صفحه مانیتور نشان می دهد و پزشک با دقت زیادی می تواند عمل را انجام دهد. البته افرادی که اضافه وزن زیادی هم دارند و می خواهند با جراحی لاغری وزن خود را پایین بیاورند روش لاپاراسکوپی با ربات برای آن ها گزینه مناسبی است. در این روش بیمار عوارض و ناراحتی کمتری را تجربه خواهد کرد.

  • جراحی لاپاراسکوپی با دست:

جراحی لاپاراسکوپی

در این نوع از جراحی، پزشک با دستان خود عمل را انجام می دهد و بر خلاف روش قبلی هیچ گونه رباتی وجود ندارد. در این نوع عمل، برشی که در پوست ایجاد می شود کمی بزرگ تر است (بیشتر از ۱.۵ سانتی متر) چرا که پزشک با دست عمل را انجام می دهد و نیاز به فضای بیشتری دارد. مزیتی که این نوع جراحی دارد این است که امکان جراحی لاپاراسکوپی برای اندام هایی مانند کبد را فراهم میکند.

عوارض جراحی لاپاراسکوپی چیست؟

جراحی لاپاراسکوپی عوارض خیلی کمی دارد که همین عوارض هم نادر هستند و همیشه پیش نمی آیند اما از رایج ترین آن ها می تواند به عفونت، خون ریزی و آسیب دیدن اندام های داخل شکم اشاره کرد. عفونت ها می توانند در اثر بی احتیاطی هایی از طریق برش های شکم ایجاد شوند که شما در این مرحله باید با انجام مراقبت های لازم، از ایجاد عفونت جلوگیری کنید.

چه مشکلاتی می تواند بعد از جراحی لاپاراسکوپی پیش آید؟


  • تب و لرز خفیف
  • احساس درد در شکم که به مرور زمان بدتر می شود
  • احساس سبک شدن سر
  • دفع ادرار به سختی انجام می شود
  • سرفه کردن به صورت مکرر
  • احساس تنگی نفس و بریده بریده نفس کشیدن
  • حالت تهوع و استفراغ تا چندین روز
  • قرمزی و تورم در محل برش های ایجاد شده
  • خون ریزی زخم ها و برش ها
  • ایجاد التهاب در قسمت هایی از حفره شکم
  • امکان ایجاد لخته خون که اگر دیر رسیدگی شود این لخته ها به پا و ریه می رسند
  • ایجاد عوارض بعد از بیهوشی
  • نشت خون و مایعات بدن

به طور کلی احتمال اینکه اندام های درون شکم حین جراحی آسیبی ببیند کم است. اما اگر حین عمل مشکلی پیش آید لازم است که جراحی دیگری انجام شود تا بافت یا اندام ترمیم شود.

چه زمانی جراحی لاپاراسکوپی روش مناسبی نیست؟

در بعضی موارد ممکن است جراح روش لاپاراسکوپی را برای شخص مناسب نبیند. چرا که خطر جراحی برای بیمار زیاد است و توصیه نمی شود. معمولا این خطر برای افرادی که قبلا عمل جراحی شکم را انجام داده اند وجود دارد. در این مواقع امکان چسبندگی اندام های درون شکم وجود دارد و از آنجایی که مدت زمان عمل جراحی در صورت چسبندگی اندام ها بیشتر میشود، امکان آسیب دیدن اندام وجود دارد. پس این جراحی توصیه نمی شود.

قبل از انجام عمل لاپاراسکوپی چه اقداماتی را باید انجام داد؟

در صورتی که از داروهای بدون نسخه استفاده می کنید، باید پیش از عمل حتما با پزشک خود در میان بگذارید. زیرا مصرف برخی داروها روند بهبود شما را مختل می کند و دوز داروهای تجویز شده برای بعد از عمل را، پایین می آورد. اگر داروهای زیر را مصرف می کنید حتما پیش از عمل با پزشک خود در میان بگذارید.

  • داروهای رقیق کننده خون
  • داروهایی که در انعقاد خون نقش دارند
  • داروهایی که ضد التهابی هستند و استروئیدی نیستند مانند آسپرین و ایبوپروفن
  • ویتامین ها و مکمل ها از جمله ویتامین K
  • داروهای گیاهی

خانم هایی که باردار هستند یا احتمال می دهند باردار باشند، قبل از عمل حتما تست بارداری بدهند و در صورت مثبت بودن حتما پزشک خود را در جریان بگذارند که آسیبی کودک را تهدید نکند.

به احتمال زیاد قبل از انجام عمل شما باید یک سری آزمایشات از جمله آزمایش خون و آزمایش ادرار را انجام دهید. همچنین نوار قلب و عکس برداری با پرتوی ایکس از سینه شما هم ممکن است تجویز شود. احتمال انجام سی تی اسکن، سونوگرافی و ام آر آی هم وجود دارد.

 معمولا تمام این آزمایشات قبل از عمل انجام می شود تا پزشک بتواند بهترین عمل را انجام دهد و از بروز خطرات احتمالی جلوگیری کند.

نکته:

  • قبل از انجام عمل جراحی حتما تا ۸ ساعت قبل از عمل، از نوشیدن و خوردن مواد غذایی خودداری کنید.
  • عمل لاپاراسکوپی به صورت سرپایی و با بیهوشی عمومی انجام می شود. بنابراین امکان اینکه بعد از به هوش آمدن احساس سرگیجه یا تهوع داشته باشید و یا بی حال باشید وجود دارد.

عمل لاپاراسکوپی چگونه انجام می شود؟

ابتدا بیهوشی انجام می شود. بعد برش های کوچکی در قسمت های مختلف شکم ایجاد می شود. تعداد این برش به هدف عمل بستگی دارد و برای هر شخص متفاوت است اما معمولا بین ۱ تا ۴ برش ایجاد می شود. طول این برش ها کم است و فقط در حدی که ابزار کوچک و لوله باریک وارد شکم شوند، می باشد (حدودا ۲ سانتی متر). از یکی از برش ها یک لوله باریک، به نام کانولا وارد بدن می شود. این لوله گاز کربن دی اکسید را وارد شکم می کند به طوری که شکم شخص بیمار کاملا پر می شود و باد می کند. این کار به منظور دید بهتر جراح صورت می گیرد تا همه ی اندام ها به صورت واضح مشخص باشند. بعد از اینکه شکم از گاز دی اکسید کربن پر شد، جراح لاپاروسکوپ را وارد شکم می کند. سر لاپاروسکوپ یک دوربین و چراغ قرار دارد که تصاویر و وضعیت اندام های درون شکم را به طور کامل و واضح در صفحه نمايشگر نشان می دهد. پزشک معالج به طور هم زمان تصاویر را در مانیتور مشاهده می کند و عمل را انجام می دهد. برش هایی که در بدن ایجاد می شوند کوچک هستند اما می توان از طریق آن ها یک سری ابزار جراحی را وارد شکم کرد. این ابزار ها خیلی کوچک و باریک هستند و امکان عبور از برش های کوچک را دارند. همچنین جراح می تواند از ابزار و وسیله های نمونه برداری استفاده کند و میزان کمی از بافت را برای نمونه برداری (بیوپسی) بریده و از بدن خارج کند.

پس از اینکه جراح عمل را به اتمام رساند تمام ابزار ها و لوله و لاپاروسکوپ را از بدن خارج می کند و برش ها را بخیه می کند یا با چسب جراحی می پوشاند سپس محل برش را پانسمان می کند.

بعد از جراحی لاپاراسکوپی چقدر زمان می برد تا کاملا بهبود پیدا کنیم؟

بعد از عمل لاپاراسکوپی دوره نقاهت کوتاهی را خواهید داشت و حدودا پس از گذشت یک هفته به زندگی عادی خود بر می گردید و می توانید فعالیت هایی که پیش از عمل داشتید را انجام دهید.

 بعد از جراحی لاپاراسکوپی به احتمال زیاد در شانه های خود احساس درد می کنید. این امر طبیعی است چرا که حین ورود گاز دی اکسید کربن به بدن، به منظور دید بهتر پزشک حین جراحی، دیافراگم شما تحریک می شود. دیافراگم هم دارای عصب هایی هست که به شانه متصل هستند بنابراین در فشار قرار گرفتن دیافراگم، این عصب ها درد را به شانه ها انتقال می دهند.

بعد از جراحی ممکن است نفخ داشته باشید و کمی برایتان آزار دهنده باشد. اما نگران نباشید تمامی این موارد بعد از چند روز برطرف می شوند.

تا چند روز بعد از جراحی ممکن است در محل برش ها و محل عمل احساس درد و ناراحتی داشته باشید. می توانید با مشورت پزشک خود مسکن مصرف کنید تا درد شما کاهش یابد اما به طور معمول این درد پس از چند روز بهبود میابد.

بعد از لاپاراسکوپی بسته به اینکه چه عملی انجام داده باشید و شرایط فردی و جسمانی شما چطور باشد بین ۲ تا ۳ شب در بیمارستان می مانید. البته نوع بیهوشی و عمل هر بیمار متفاوت است و مدت زمان ماندگاری آن ها در بیمارستان هم فرق می کند اما به طور قطع تا چند ساعت پس از عمل نباید رانندگی کنید چرا که اثرات بیهوشی هنوز در بدن شماست و رانندگی می تواند برایتان خطرناک و دردسر ساز باشد.

برای بهبود هر چه سریع تر شما، ضربان قلب به طور کامل پس از عمل چک می شود و فشارخون بیمار تحت کنترل است.

بعد از عمل بهتر است از لباس های تنگ و فشرده استفاده نکنید. لباس های آزاد و راحت بپوشید. استراحت بیشتری داشته باشید و سعی کنید به مقدار کافی بخوابید. سعی کنید فعالیت های روزانه خود را کم کم شروع کنید و خیلی آن ها را به تاخیر نندازید، در غیر این صورت امکان ایجاد لخته خون وجود دارد.

در نهایت عمل لاپاراسکوپی چه نتیجه ای دارد؟

بعد از عمل بررسی هایی انجام می شود که پزشک متوجه نرمال بودن نتایج شود. وقتی نتایج نرمال میشود که خون ریزی شکمی وجود نداشته باشد، بیمار دچار فتق نشده باشد و روده ها انسداد نیافته باشند و هیچ گونه مشکلی در میان نباشد. اگر هم حین عمل لاپاراسکوپی نمونه برداری شده باشد، باید تحت نظر پاتولوژیست، نمونه مورد نظر بررسی شود که همین کار مدتی طول می کشد تا نتایج آن حاضر شود.

بعد از عمل، در صورتی که جراحی شما به خوبی و تحت نظر پزشک خوب انجام نشده باشد نتایج زیر را تجربه خواهید کرد:

  • بروز کیست یا تومور
  • ابتلا به سرطان
  • آسیب دیدن و جراحت یکی از اندام های داخل لگن یا شکم
  • عفونت کردن اندام های تولید مثل و التهاب لگن
  • التهاب کیسه صفرا (کله سیستیت)
  • ایجاد زائده یا گوشت اضافه در رحم (فیبروئید)
  • التهاب روده (آپاندیست)
  • چسبندگی
  • برجا ماندن جای زخم در اثر جراحی

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    ارتباط با مشاور و هماهنگی