آیا تابهحال به این فکر کردهاید که بعد از اینکه جراح بخش بزرگی از معده در عمل اسلیو برمیدارد، چطور دوباره آن را جمعوجور میکند؟ پاسخ این سوال در یک قطعه کوچک اما حیاتی خلاصه میشود: منگنه اسلیو معده.
در این بلاگ از سایت دکتر محمود حیدری قرار است سیرتاپیاز منگنه، تفاوت آن با بخیه، علائم هشداردهنده و راههای مراقبت از معده جدید را با هم بررسی کنیم؛ پس تا انتها همراه ما باشید.
فهرست این مقاله
منگنه در جراحی اسلیو چه کاری انجام میدهد؟
منگنههای جراحی در واقع یکی از مهمترین ابزارهای عمل اسلیو معده هستند و کارهای زیر را انجام میدهند.
1. شکلدادن به معده جدید
وقتی جراح بخش بزرگی از معده را برمیدارد، منگنه اسلیو معده لبههای باقیمانده را در کنار هم نگه میدارد تا معده فرم جدیدش را پیدا کند.
2. جلوگیری از خونریزی
این منگنهها با فشار دقیقی که وارد میکنند، رگهای خونی محل برش را میبندند تا بیمار بعد از عمل دچار خونریزی داخلی نشود.
3. عایقبندی و جلوگیری از نشتی
یکی از مهمترین کارهایی که منگنه برای جراحی اسلیو معده انجام میدهد، آببندی کامل خط برش است. با این کار محتویات و اسید معده به فضای داخل شکم نشت نمیکند.
4. کمک به جوشخوردن طبیعی
منگنهها بافت را ثابت نگه میدارند تا خود بدن دستبهکار شود. ظرف دو هفته، بافتهای معده بهطور طبیعی بههم جوش خورده و یک سد دائمی ایجاد میشود.
آیا منگنه اسلیو داخل بدن باقی میماند؟
بیشتر این منگنهها از فلز تیتانیوم ساخته شدهاند. تیتانیوم با بدن انسان کاملا رفیق است. یعنی نه زنگ میزند، نه بدن به آن واکنشی نشان میدهد و نه باعث حساسیت میشود. علاوهبرآن، با امآرآی (MRI) یا فرودگاه مشکلی ندارید؛ چون تیتانیوم خاصیت مغناطیسی ندارد و بعد از عمل راحت میتوانید تصویربرداری امآرآی انجام دهید.
البته منگنهها فقط یکی دو هفته اول کار اصلیشان را انجام میدهند تا لبههای معده ثابت بماند و به هم جوش بخورد. بعد از اینکه بافت معده ترمیم شد، دیگر نیازی به منگنهها نیست. اما چون این سوزنها بهشدت ریز هستند، (در حد ضخامت یک تار مو)، دستکاریکردن و درآوردنشان اصلا عقلانی نیست.
خط منگنه اسلیو معده چیست؟
خط منگنه در واقع همان دیواره و مرز جدید معده شماست؛ یعنی وقتی جراح بخش بزرگی از معده را برمیدارد، لبههای باقیمانده را با ۶ ردیف منگنه زیگزاگی و هوشمند (که ارتفاعشان با ضخامت بافت معده هماهنگ است) کاملاً سفت میکند تا جلوی خونریزی یا نشتی گرفته شود.
گاهیاوقات هم برای محکمکاری بیشتر، روی این مسیر دوباره بخیه زده میشود؛ اما یادتان باشد با اینکه منگنهها از ثانیه اول کارشان را عالی انجام میدهند، حدود 6 تا 8 هفته زمان لازم است تا بافت معده بهطور طبیعی جوش بخورد و برای همین رعایت رژیمغذایی هفتههای اول بعد از عمل بهشدت حیاتیست.
نشتی از خط منگنه اسلیو یعنی چه؟
نشتی از خط منگنه یکی از عوارض جدی اما خوشبختانه بسیار نادر بعد از عمل اسلیو است. این اتفاق زمانی میافتد که به هر دلیلی، لبههای منگنهشدهی معده کاملاً سفت نشوند و یک منفذ کوچک بینشان باقی بماند.
وقتی نشتی رخ میدهد، چه اتفاقی میافتد؟
اگر این منفذ باز بماند، شیره معده و ذرات غذا وارد فضای شکم میشوند. این مسئله میتواند باعث التهاب، عفونت شدید شکمی (پریتونیت) یا آبسه بشود که نیاز به درمان فوری دارد.
چرا نشتی از خط منگنه اتفاق میافتد؟
این اتفاق، دلایل مختلفی دارد. گاهی بهخاطر مشکلات فنی دستگاه منگنه یا کیفیت ضعیف بافت معده بیمار پیش میآید. اما یکی از اصلیترین دلایلش، خونرسانی ضعیف به بافت معده و ترمیمنشدن خودبهخودی آن است که معمولاً در افراد سیگاری یا مبتلایان به دیابت بیشتر دیده میشود.
چطور نشتی از خط منگنه را تشخیص دهیم؟
اولین نشانههای آن دردهاییست که بهجای کمشدن، روزبهروز شدیدتر میشوند، همراه با تب یا ضربان قلب بالا. پزشکها با سیتیاسکن این موضوع را تشخیص میدهند و برای درمانش از آنتیبیوتیک، گذاشتن لوله تخلیه (درن) یا جراحی مجدد استفاده میکنند.
چطور میتوان از این اتفاق جلوگیری کرد؟
جراحها با استفاده از تکنولوژیهای جدید، بخیههای کمکی روی منگنه و لایههای تقویتی، این ریسک را به حداقل میرساند. خود بیمار هم با سیگارنکشیدن قبل و بعد عمل و رعایت دقیق رژیم غذایی مایعات در هفتههای اول، بزرگترین کمک را به جوشخوردن معده میکند.
تفاوت منگنه، بخیه و استپلر در اسلیو معده
این سه کلمه معمولا در صحبتهای مربوط به جراحی اسلیو زیاد شنیده میشوند و ممکن است بیماران آنها را با هم اشتباه بگیرند. برای اینکه تفاوتهای این سه مورد کاملا روشن شود، بیایید جدول زیر را با هم مرور کنیم.
|
معیار مقایسه |
استپلر |
منگنه |
بخیه |
|
نقش اصلی |
ابزار جراحی. دستگاهی که جراح با کمک آن معده را منگنه میکند. |
قطعه اتصالدهنده. سوزنهای ریزی که لبههای معده جدید را کنار هم فیکس میکنند. |
لایهای از جنس نخهای مخصوص جراحی برای محکمکاری نهایی روی خط منگنه. |
|
نحوه عملکرد |
با یک حرکت، بافت معده را برش داده و چندین ردیف منگنه را بهصورت همزمان جامیاندازد. |
بعد از اتصال به شکل حرف “B” خم میشود تا بدون قطعشدن جریان خون، بافت را چفت کند. |
جراح بهصورت دستی روی خط منگنه را دوباره میدوزد. |
|
هدف نهایی |
افزایش سرعت، دقت و یکنواختی در برش معده. |
ایجاد یک دیواره ضدآب و چفت برای جلوگیری از خونریزی اولیه. |
کاهش ریسک خونریزی و به صفر رساندن احتمال نشتی. |
بعد از اسلیو چطور از خط منگنه مراقبت کنیم؟
مراقبت از خط منگنه یعنی فراهمکردن یک شرایط آرام و بیدردسر برای بدن، تا بتواند بافت معده را بهخوبی ترمیم کرده و جوش بدهد. شما هم با رعایت چند نکته ساده اما حیاتی زیر، میتوانید از خط منگنه مراقبت کنید.
1. رعایت موبهموی رژیمغذایی
این رژیمها فقط برای لاغری نیستند، بلکه برای این هستند که به خط منگنه فشار نیاید. در روزهای اول جراحی فقط باید مایعات شفاف بخورید، بعد کمکم سراغ مایعات غلیظتر (مثل ماست و پودینگ) بروید، در هفتههای بعد پورهخواری را شروع کنید و در نهایت به غذای سفره برسید. پرخوری یا عجله در خوردن غذاهای سفت، خط منگنه را تحتفشار شدید قرار میدهد.
2. قدمزدن از روز اول
پیادهروی آرام از همان روز اول جراحی، گردش خون را بالا میبرد و روند ترمیم بافتها را خیلی سریعتر میکند. البته در کنارش استراحت کافی هم داشته باشید چون بدن دارد انرژی زیادی را صرف جوشدادن معده میکند.
3. ممنوعیت ورزش و کار سنگین
برای برگشتن به کارهای سنگین بدنی حداقل باید ۲ هفته صبر کنید. ورزشهای جدیتر و باشگاه را هم معمولاً بعد از یک ماه (با اجازه پزشکتان) میتوانید شروع کنید تا به عضلات شکم و معده فشاری نیاید.
4. کنترل دقیق قندخون
اگر دیابت دارید، در هفتههای اول بعد از عمل باید حواستان حسابی به قندخونتان باشد؛ چون قند بالا سرعت جوشخوردن زخمها را پایین میبرد و روند بهبودی خط منگنه را کند میکند.
علائمی که بعد از اسلیو نباید نادیده بگیرید
بعد از عمل اسلیو، احساس خستگی (بهخاطر کالریِ کم غذاها)، تهوع خفیف یا دردهای پراکنده در چند روز اول کاملاً طبیعیست. اما یکسری علائم هستند که جدیترند و اگر آنها را دیدید باید فورا به پزشک اطلاع دهید.
- اگر خط منگنه دچار مشکلی شود، خودش را با درد شدید و مداوم شکم، تب و تورم غیرعادی شکم نشان میدهد. این سه علامت یعنی بدنتان دارد با یک عفونت دستوپنجه نرم میکند.
- اگر هر چیزی که میخورید (حتی چند جرعه آب) فورا بالا میآورید یا موقع بلع احساس خفگی و گیرکردن غذا در گلو را دارید، ممکن است معده جدید شما دچار تنگی بیشازحد یا پیچخوردگی شده باشد که این موضوع باید بررسی شود.
- جراحیهای چاقی ریسک لختهشدن خون را کمی بالا میبرند. اگر در ساق پاها احساس درد، سفتی یا تورم شدید کردید، یا ناگهان دچار تنگی نفس و درد قفسه سینه شدید، اینها نشانههای جدی لختهشدن خون یا آمبولی هستند و باید فورا به اورژانس مراجعه کنید.
- سوراخهای لاپاراسکوپی روی شکمتان را چک کنید. اگر دیدید دورشان شدیداً قرمز و داغ شده، ورم کرده یا ترشحات بدبو و چرکی از آنها خارج میشود، نشانه عفونت پوستیست و باید این موضوع را جدی بگیرید.
- سوزش خفیف گلو یا معده بعد عمل تا حدی عادیست، اما اگر این رفلاکس و سوزش سر دل آنقدر شدید شد که امانتان را برید، نیاز به دارودرمانی تخصصی دارد.
جمعبندی
یادتان باشد که منگنهها کارشان را در اتاق عمل به بهترین شکل انجام دادهاند، اما آنها فقط تا زمانی که بافت معده خودش را ترمیم کند، نقش نگهدارنده دارند. جوشخوردن نهایی این خط به سبکزندگی شما در دو ماه اول بعد از عمل بستگی دارد. پس قندخونتان را کنترل کنید و از پرخوری و خوردن غذاهای سفت پرهیز کنید. هر جای این مسیر هم که احساس کردید درد شکمتان دارد بدتر میشود یا تبتان بالا رفته است، بدون معطلی با پزشک تماس بگیرید.
اگر سوال بیپاسخی درباره منگنه اسلیو معده در ذهن شما باقی مانده است، لطفا در قسمت کامنت با ما در میان بگذارید تا در اسرعوقت پاسخگوی شما عزیزان باشیم.
بدون نظر